Acil Aydınlatma Armatürü Mesafesi
Acil Aydınlatma Armatürü Kaç Metrede Bir Konur?
Acil aydınlatma armatürü yerleşiminde yönetmelikte tek bir sabit "her X metrede bir" rakamı yoktur. Yerleşim üç kurala göre belirlenir:
- 📍 Zorunlu noktalara mutlaka armatür konur (çıkış kapısı, merdiven, yön değişimi vb.)
- 📏 İşaretler görüş mesafesi formülüne göre aralıklanır (içeriden aydınlatmada görüş mesafesi = 200 × işaret yüksekliği)
- 💡 Kaçış yolu boyunca en az 1 lüks aydınlık sağlanır
📲 Projenize özel doğru yerleşim için kat planınızı gönderin, armatür noktalarını çıkaralım.
Acil aydınlatma armatürü, sabit bir metre aralığıyla değil, kaçış yolundaki kritik noktalara ve gereken aydınlık düzeyine göre yerleştirilir. TS EN 1838 standardına göre armatürler; her çıkış kapısının, merdivenlerin, yön değişim noktalarının ve son çıkışın bulunduğu yerlere konumlandırılır. İşaretler arası azami uzaklık ise piktogram yüksekliğine bağlı görüş mesafesi formülüyle belirlenir; içeriden aydınlatılan işaretlerde görüş mesafesi, işaret yüksekliğinin yaklaşık 200 katıdır.
Neden Sabit Bir Mesafe Yok?
Çünkü her binanın geometrisi farklıdır. 3 metrelik bir koridorla 40 metrelik bir koridor, aynı "her 5 metrede bir" kuralıyla doğru aydınlatılamaz. Bunun yerine yönetmelik ve TS EN 1838, performansa dayalı bir yaklaşım benimser: armatür, kaçış yolunun her noktasında belirli bir aydınlık sağlayacak ve kritik noktaları işaretleyecek şekilde konumlandırılır. Uygulamada en önemli nokta doğru projelendirmedir; gözle "yeterli görünüyor" demek yerine hesaba dayalı yerleşim gerekir.
Armatür Konulması Zorunlu Noktalar
TS EN 1838, aşağıdaki noktalara armatür konulmasını şart koşar. Bu noktalar, aradaki mesafeden bağımsız olarak her zaman işaretlenir:
- Acil durumda kullanılacak her çıkış kapısının yakınında
- Merdiven ve basamaklarda (her basamak aydınlanacak şekilde)
- Her kat ve seviye değişiminde
- Koridordaki her yön değişiminde
- Koridor kesişimlerinde (kavşaklar)
- Son çıkış kapısında ve dışarıda güvenli alana ulaşana kadar
- İlk yardım noktaları ve yangın söndürme ekipmanlarının yanında
Acil yönlendirme armatürleri; acil durumda kullanılacak tüm çıkış kapılarında, yol üzerinde yön değiştirilen tüm noktalarda ve koridor boyunca uygulanmalıdır.
Alana göre yerleşim önceliği:
- ✔ Koridor → her yön değişimi + kesişim + uçlar
- ✔ Merdiven → her sahanlık ve basamak görünür olacak şekilde
- ✔ Açık alan / salon → 1 lüks dağılımını sağlayacak grid
- ✔ Çıkışlar → her kapı üzerine yönlendirme (exit) armatürü
Yerleşim, alan tipi ve kaçış senaryosuna göre belirlenir.
İşaretler Arası Mesafe: Görüş Mesafesi Formülü
Yönlendirme işaretlerinin ne kadar aralıkla konacağını, piktogramın görülebildiği azami uzaklık belirler. TS EN 1838'e göre azami görüş uzaklığı piktogram yüksekliğine bağlıdır. Pratik kural:
İçeriden aydınlatılan işaret: görüş mesafesi = 200 × işaret yüksekliği
- Dışarıdan aydınlatılan işaret: görüş mesafesi = 100 × işaret yüksekliği
Örneğin 30 metre uzunluğundaki bir koridorun sonuna, içeriden aydınlatılan tipte en az 15 cm işaret yüksekliğine sahip yönlendirme armatürü yerleştirilmelidir. (200 × 0,15 m = 30 m). Eğer bu armatür 10 cm işaret yüksekliğinde seçilirse koridorun başından görülemez; bu durumda koridorun ortasına bir armatür daha eklenerek iki adet kullanılması gerekir. Yani işaret küçüldükçe armatür sıklaşır.
Montaj Yüksekliği ve Aydınlık Düzeyi
Yerleşim sadece yatay mesafe değil, yükseklik ve aydınlık da içerir. Yönlendirme işaretlerinin montaj yüksekliği zeminden 2,5 metreyi geçmemelidir. Aydınlık tarafında ise kaçış yolu merkez hattı boyunca en az ve en fazla aydınlatılan noktalar arasındaki oran 40:1'i aşmamalı; 2 metreden geniş kaçış yolları yan yana 2 metrelik şeritler olarak değerlendirilmelidir. Bu denge, kaçış yolunda karanlık ve göz kamaştıran parlak noktalar oluşmasını engeller.
İstanbul'daki uygulamalarda en sık gördüğümüz yerleşim hataları:
- Yön değişimi ve kavşaklarda armatür eksikliği
- Uzun koridorda küçük piktogramlı tek armatür (baştan görünmüyor)
- Merdiven sahanlıklarının karanlık kalması
- Açık alanda armatürlerin çok seyrek konup 1 lüksün sağlanamaması
Doğru yerleşim için kat planı üzerinden hesap gerekir. Bu işi sahada yapıyoruz; armatür noktalarını projeye göre çıkarıyoruz.
📲 Doğru armatür yerleşimi için: Kat planınızı gönderin, zorunlu noktaları ve gereken armatür adedini işaretleyelim.
✔ Ücretsiz değerlendirme
✔ Hızlı dönüş
✔ İstanbul içi hizmet
Pratik Armatür Adedi Nasıl Hesaplanır?
Net adet ancak kat planı üzerinde belirlenir, ama mantık şudur:
👉 Toplam armatür = zorunlu noktalar + (koridor uzunluğu ÷ işaret görüş mesafesi) + açık alan grid'i
Örnek yaklaşım:
- Her çıkış kapısı → 1 yönlendirme armatürü
- Her yön değişimi / kavşak → 1 armatür
- Düz koridor → görüş mesafesini aşmayacak aralıkta ek armatür
- Merdiven → her sahanlığa 1 armatür
⚠️ Kesin adet, koridor uzunluğu, tavan yüksekliği ve seçilen armatürün ışık dağılımına göre değişir.
Mini Teknik Bilgi Kutusu
| Konu | Kural |
| Sabit mesafe | Yok (performansa dayalı yerleşim) |
| Dayanak | TS EN 1838, TS EN 50172, BYKHY |
| Zorunlu noktalar | Çıkış, merdiven, yön değişimi, kavşak, son çıkış |
| İçeriden aydınlatma görüş mesafesi | 200 × işaret yüksekliği |
| Dışarıdan aydınlatma görüş mesafesi | 100 × işaret yüksekliği |
| Max montaj yüksekliği | Zeminden 2,5 m |
| Kaçış yolu aydınlık | Merkez hatta ≥1 lüks, oran ≤40:1 |
Sık Sorulan Sorular
Acil aydınlatma armatürü kaç metrede bir konur?
Sabit bir mesafe yoktur. Zorunlu noktalara her zaman konur; işaretler arası azami uzaklık ise piktogram yüksekliğine bağlı görüş mesafesiyle (içeriden aydınlatmada 200 × yükseklik) belirlenir.
30 metrelik koridorda kaç armatür gerekir?
İçeriden aydınlatılan en az 15 cm işaretli tek armatür uca konabilir; daha küçük işaret kullanılırsa ortaya bir armatür daha eklenir.
Hangi noktalara mutlaka armatür konur?
Her çıkış kapısı, merdiven, yön değişimi, koridor kavşağı, son çıkış ve yangın ekipmanı yakınına.
İşaretler ne yükseklikte olmalı?
Zeminden en fazla 2,5 metre yükseklikte, görüş açısında ve net görülebilir şekilde.
Geniş koridorda yerleşim değişir mi?
Evet. 2 metreden geniş yollar, yan yana 2 metrelik şeritler gibi değerlendirilir ve buna göre armatür eklenir.
Net armatür adedini kim belirler?
Kat planı üzerinden yapılan projelendirme belirler; gözle tahmin yerine hesaba dayalı yerleşim gerekir.
Acil aydınlatma yerleşiminin doğru cevabı "her X metre" değil, "doğru noktalara + yeterli aydınlıkta"dır. Zorunlu noktaların tamamı işaretlenmeli, işaretler görüş mesafesini aşmayacak şekilde aralıklanmalı ve kaçış yolu boyunca en az 1 lüks sağlanmalıdır. Doğru projelendirme, hem yönetmeliğe uygunluğu hem gerçek bir tahliyede görünürlüğü garanti eder.
📲 Projenize özel yerleşim planı için: Kat planınızı gönderin, armatür noktalarını ve adedini çıkaralım.
✔ Ücretsiz değerlendirme
✔ Aynı gün dönüş
✔ İstanbul içi hizmet
İlgili İçerikler
Bize Ulaşın
Görüş, öneri ya da şikayetiniz paylaşmak isterseniz, "İletişim Formu"nu doldurarak bize ulaştırabilirsiniz. En kısa sürede değerlendirip size geri döneceğiz.