Acil Aydınlatma Yönetmeliği
Acil aydınlatma, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) kapsamında birçok binada yasal zorunluluktur.
Yönetmeliğin özü:
- ⚡ Normal elektrik kesilince sistem otomatik devreye girmeli
- ⏱ En az 60 dakika (kullanıcı yükü 200'ü aşarsa 120 dakika) yanmalı
- 📋 Periyodik test ve bakımdan bina yöneticisi sorumlu
📲 Binanızın uygunluğunu kontrol ettirin: kat planınızı gönderin, ekibimiz eksikleri çıkarsın. WhatsApp → 902164990892
Acil aydınlatma yönetmeliği, Türkiye'de 19 Aralık 2007 tarihli ve 2007/12937 sayılı Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ile düzenlenir. Bu yönetmeliğe göre acil durum aydınlatma sistemi, şebeke elektriğinin kesilmesi veya yangın/deprem gibi sebeplerle normal aydınlatmanın kesilmesi hâlinde otomatik olarak devreye girerek yeterli aydınlatma sağlamalıdır. Okul, hastane, AVM, otel, fabrika ve kamu binası gibi yapılarda acil aydınlatma ve yönlendirme zorunludur; uygunsuzluk denetim ve ruhsat süreçlerinde yaptırıma yol açar.
Acil Aydınlatma Hangi Yönetmeliğe Tabidir?
Türkiye'de acil aydınlatmanın yasal dayanağı Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'tir (kısaca BYKHY veya Yangın Yönetmeliği). Bu yönetmelik her türlü yapı, bina, tesis ve işletmenin tasarım, yapım, kullanım ve bakım esaslarını kapsar. Acil aydınlatmaya ilişkin asıl hükümler 70, 71, 72 ve 73. maddelerde yer alır. Ayrıca ürünlerin karşılaması gereken teknik şartlar TS EN 1838 ve TS EN 50172 standartlarıyla belirlenir.
Acil Aydınlatma Hangi Binalarda Zorunludur?
Yönetmelik, insanların toplu olarak bulunduğu ve tahliyenin kritik olduğu yapılarda acil aydınlatmayı zorunlu kılar. Başlıcaları:
- Okul, üniversite ve eğitim binaları
- Hastane ve sağlık tesisleri
- AVM, mağaza ve ticari yapılar
- Otel, pansiyon ve konaklama tesisleri
- Fabrika, atölye ve depo gibi sanayi yapıları
- Sinema, tiyatro ve toplanma salonları
- Otopark, plaza ve kamu binaları
Uygulamada en önemli nokta doğru sistem seçimidir; yönetmeliğe uymayan ürün, denetimde eksik sayılır ve sonradan değişim maliyeti çıkarır.
Yönetmeliğe uygun kurulum için öne çıkan seçenekler:
- ✔ En ekonomik: Standart şarjlı LED acil aydınlatma armatürü
- ✔ En dengeli: 120 dk süreli, LiFePO4 akülü model
- ✔ En dayanıklı: IP65 etanj (otopark/sanayi) model
- ✔ Yönlendirme için: Piktogramlı çıkış (exit) armatürü
Doğru seçim, bina tipi ve kullanıcı yüküne göre belirlenmelidir.
Madde 71 – Kaçış Yollarının Aydınlatılması
Yönetmeliğin 71. maddesi gereği bütün kaçış yollarının ve kaçış merdivenlerinin aydınlatılması zorunludur. Bu aydınlatma, normal şebeke beslemesinden bağımsız bir kaynaktan sağlanmalıdır; yani elektrik kesilse bile kaçış yolu görünür kalmalıdır.
Madde 72 – Acil Aydınlatma Sistemi ve Süresi
- madde sistemin nasıl çalışacağını tanımlar. Acil durum aydınlatma sistemi; şehir şebekesinin kesilmesi, yangın, deprem veya güvenlik amacıyla elektriğin kesilmesi ve bir devre kesici/sigortanın açılması hâllerinde otomatik olarak devreye girerek yeterli aydınlatma sağlayacak şekilde düzenlenir. Süre açısından kritik kural şudur: acil durum aydınlatmasının en az 60 dakika sağlanması, kullanıcı yükünün 200'den fazla olması hâlinde ise en az 120 dakika olması şarttır. Aydınlatma düzeyi tarafında TS EN 1838, kaçış yolu eksen hattında en az 1 lüks aydınlık öngörür
.
Madde 73 – Acil Durum Yönlendirmesi
madde çıkış yönünü gösteren yönlendirme (exit) armatürlerini düzenler. Yönlendirme işaretlerinin aydınlatması, 72. maddedeki özelliklere sahip acil aydınlatma üniteleriyle veya içeriden aydınlatılan acil durum yönlendirme üniteleriyle yapılır. Yönlendirme için de aynı süre kuralı geçerlidir: en az 60 dakika, kullanıcı yükü 200'ü aşarsa 120 dakika. . .
Madde 84 – Test, Bakım ve Sorumluluk
Sistemin kurulması kadar çalışır halde tutulması da yasal zorunluluktur. Yönetmeliğin 72, 73 ve 84. maddeleri gereği acil aydınlatma bulunması zorunlu binalarda periyodik test, bakım ve denetim işlerinden bina yöneticileri sorumludur. Pratikte aylık kısa fonksiyon testi ve yıllık tam kapasite (süre) testi yapılması beklenir.
İstanbul'da yaptığımız uygulamalarda en sık karşılaşılan uygunsuzluklar:
- Kaçış merdiveninde armatür eksikliği veya yanlış yerleşim
- Süresi yetersiz (60 dk altı) ya da bataryası ölmüş armatürler
- Yönlendirme (exit) işaretlerinin hiç bulunmaması
- Test/bakım kaydının tutulmaması
Net durum tespiti için kat planı veya yerinde keşif gerekir. Bu işi sahada yapıyoruz; binanızı yönetmeliğe uygun hale getiriyoruz.
📲 Uygunluk kontrolü için: Kat planınızı gönderin, eksik noktaları ve gereken armatür adedini çıkaralım.
✔ Ücretsiz değerlendirme
✔ Hızlı dönüş
✔ İstanbul içi hizmet
Yönetmeliğe Uymamanın Sonuçları
Acil aydınlatma eksikliği yalnızca güvenlik riski değil, hukuki risktir. Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında, fiilin suç veya kabahat teşkil etmesine göre Türk Ceza Kanunu ve Kabahatler Kanunu hükümleri uyarınca işlem yapılır. Ayrıca eksik sistem; iş yeri açma/çalışma ruhsatı, yangın uygunluk belgesi ve sigorta süreçlerinde sorun yaratır. Yanlış malzeme seçimi de uzun vadede hem uygunsuzluk hem ek maliyet demektir.
Mini Teknik Bilgi Kutusu
| Konu | Yönetmelik Gereği |
| Dayanak | BYKHY (2007/12937) |
| İlgili maddeler | 70, 71, 72, 73, 84 |
| Devreye girme | Otomatik (elektrik kesilince) |
| Min. süre | 60 dk (kullanıcı >200 ise 120 dk) |
| Aydınlık düzeyi | TS EN 1838 (kaçış yolunda ≥1 lüks) |
| İlgili standartlar | TS EN 1838, TS EN 50172 |
| Sorumluluk | Bina yöneticisi (test + bakım) |
Sık Sorulan Sorular
Acil aydınlatma yasal olarak zorunlu mu?
Evet. BYKHY kapsamında okul, hastane, AVM, otel, fabrika ve kamu binası gibi yapılarda zorunludur.
Acil aydınlatma kaç dakika yanmalı?
En az 60 dakika; kullanıcı yükü 200 kişiyi aşan binalarda en az 120 dakika olmalıdır.
Hangi maddeler acil aydınlatmayı düzenler?
Esas hükümler BYKHY'nin 71 (kaçış yolu aydınlatması), 72 (sistem ve süre) ve 73 (yönlendirme) maddelerindedir.
Test ve bakımdan kim sorumlu?
84. madde gereği bina yöneticisi sorumludur; aylık fonksiyon testi ve yıllık tam kapasite testi önerilir.
Yönetmeliğe uyulmazsa ne olur?
Denetim, ruhsat ve sigorta süreçlerinde sorun çıkar; aykırılık Türk Ceza Kanunu ve Kabahatler Kanunu kapsamında yaptırıma tabidir.
Hangi standartlara uygun ürün almalıyım?
TS EN 1838 ve TS EN 50172 standartlarına uygun, TSE/CE belgeli ürünler tercih edilmelidir.
Standart uygulamalarda yönetmeliğe uygunluğun temeli; otomatik devreye giren, en az 60–120 dakika yanan ve doğru noktalara yerleştirilmiş armatürlerdir. Kalabalık ve yüksek riskli yapılarda 120 dakika süreli, TS EN 1838 uyumlu sistem önerilir. Doğru projelendirme + düzenli bakım, hem can güvenliğini hem yasal uygunluğu birlikte sağlar.
📲 Binanızı yönetmeliğe uygun hale getirelim: Kat planınızı gönderin, projelendirme ve teklif çıkaralım.
✔ Ücretsiz değerlendirme
✔ Aynı gün dönüş
✔ İstanbul içi hizmet → [wa.me/902164990892]
İlgili İçerikler
Bize Ulaşın
Görüş, öneri ya da şikayetiniz paylaşmak isterseniz, "İletişim Formu"nu doldurarak bize ulaştırabilirsiniz. En kısa sürede değerlendirip size geri döneceğiz.